ابو القاسم سلطانى

121

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

Code - 1305 درخت دوالپا Catalpa bignonoldes Walt درختى است بسيار زيبا و زينتى بومى امريكا به بلندى حدود 8 - 5 متر از خانواده Bignoniaceae كه در قرن شانزدهم نمونه‌هائى از آن به جنوب اروپا آورده شده و اكنون به علت زيبائى خاص در جنوب و شرق باغهاى اروپا پرورش داده مىشود . برگ داراى پهنك بزرگ ، نوك‌تيز و دمبرگ دراز ، و زودريز ، گل سفيدرنگ با لكه‌هاى قهوه‌اى و دو نوار زردرنگ و دراز شبيه به لوبياسبز مىباشد . قسمت مورد استفاده : ميوه ، پوست . تركيبات شيميائى : تمامى اندامهاى گياه داراى يك ماده تلخ به نام كاتالبوزيد Catalbosid يا كاتالبين C 22 H 29 O 12 مىباشد كه خاصيت خلطآورى و ضد آسم دارد . پوست درخت داراى اسيدهاى اكسىبنزوئيك و پروتوكاته چه تيك Protocate chetique مىباشد . خواص درمانى : سداتيو ، ناركوتيك ، تب‌بر و ضدعفونىكننده . موارد مصرف درمانى : از پوست آن در آسم ، سياه‌سرفه ، و اسپاسم‌ها و همراه با گياهانى نظير Ruta graveolens و Euphrasia officinalis در عفونت چشم استفاده مىشود سابقا از پوست آن به جاى كنين در پالوديسم استفاده مىشده است . از ميوه آن نيز در موارد سياه‌سرفه ، آسم اسپاسمى و به‌عنوان مسكن استفاده مىشود . آب مقطر حاصل از ميوه گياه داروئى بسيار عالى براى درمان عفونتهاى چشم مىباشد . توجه : ريشه گياه سمى مىباشد و از مصرف آن جدا بايد خوددارى شود . Code - 1307 درخت جوالدوز Catalpa speciosa Warder درختى است زيبا نسبتا بزرگ از خانواده Bignoniaceae كه محل رويش آن امريكاى شمالى ، چين ، ژاپن مىباشد و در ايران به منظور زيبائى در باغها كاشته مىشود . نام جنس گياه از نام هندى آن Catalpa گرفته شده است و نام گونه آن از Specio - sus يونانى به معنى خوش‌منظر آمده است . برگ درخت پهن ، قلبى شكل نوك‌تيز و داراى دمبرگ بلند مىباشد . گل درشت ، معطر ، پيازى رنگ با لكه‌هاى ارغوانى و كم‌دوام كه در اواخر مردادماه ظاهر مىشود ميوه‌ها بلند و باريك و غلافى شكل شبيه به جوالدوز مىباشد و بدين مناسبت آن را درخت جوالدوز ناميده‌اند .